Xã hội ngày nay rất chuộng doanh nhân, nhưng doanh nhân thực chất là gì: doanh nhân thực chất là người không có nghề, chỉ có tiền. Họ lập ra doanh nghiệp và mọi người gọi họ là doanh nhân hay giám đốc. Họ là người giàu?

Người giàu và người nghèo khác nhau ở tư duy. Tư duy của người giàu là làm thế nào để phát triển tài sản, và thời gian của họ trôi đi vùn vụt vì trách nhiệm của người giàu là phải làm thế nào để chỉ trong một tháng ngắn ngủi có thể trả được lương cho tất cả nhân viên và có lợi nhuận. Còn tư duy của người nghèo là làm thế nào để có việc làm, và thời gian của họ trôi đi thật chậm chạp vì trong đầu họ lúc nào cũng nghĩ “sao mãi không hết tháng để nhận lương”.

Doanh nhân là những người tư duy theo lối của người giàu. Họ dũng cảm thành lập công ty hay họ thật “ngốc nghếch” khi bỏ qua niềm vui của ngày lĩnh lương để đặt lên vai mình gánh nặng phải trả lương cho người khác. Nhưng để làm được cái việc “ngốc nghếch” là quản lý hiệu quả doanh nghiệp thì giám đốc phải có kiến thức và kỹ năng. Tuy nhiên rất nhiều giám đốc của Việt Nam lại đang thiếu những kiến thức và kỹ năng như thế.

Trước đây, thị trường cổ điển: hẹp, đóng, ít thay đổi, cạnh tranh rất đơn giản, chủ yếu kinh doanh theo kiểu vụ việc, chụp giật. Nhưng nay, do hội nhập toàn cầu nên doanh nghiệp phải bước vào thị trường hiện đại: rộng, mở, luôn thay đổi, phức tạp và cạnh tranh toàn diện. Tuy nhiên các doanh nghiệp Việt Nam vốn quen với thị trường cổ điển, giờ bước vào thời kỳ hội nhập nên đang nhập nhẹm tranh sáng tranh tối, chưa thể tìm được lối đi.

Các giám đốc Việt Nam chủ yếu điều hành bằng kinh nghiệm, duy ý chí. Đó là cách quản lý của giám đốc “nghiệp dư”, mà nói thẳng ra là họ không điều hành mà chỉ đang “trông nom” doanh nghiệp mà thôi. Doanh nghiệp hiện đại đòi hỏi phải có giám đốc điều hành chuyên nghiệp. Và việc cấp bách hiện nay của Việt Nam là phải nhanh chóng hoàn thiện (chứ không phải tái cơ cấu) doanh nghiệp cổ điển thành doanh nghiệp hiện đại. Vậy làm sao để chuyên nghiệp hóa hoạt động doanh nghiệp?

Điều đầu tiên phải xác định rõ ràng sứ mệnh doanh nghiệp. Đó là những giá trị mà doanh nghiệp theo đuổi suốt quá trình phát triển.

Tiếp theo phải xác định mục tiêu của doanh nghiệp. Đó là đem lại giá trị cho khách hàng. Khách hàng chính là tài sản của công ty và doanh nghiệp thông qua hàng hóa để đưa lại giá trị cho họ. Người ta vẫn thắc mắc tại sao sản phẩm của công ty Honda lại được khách hàng ưa chuộng đến vậy. Đơn giản là vì họ biết cách đưa lại giá trị cho khách hàng. Họ chiều chuộng những nhu cầu của mọi đối tượng, từ những thanh niên yêu thích sự năng động, phong cách với dòng xe Air Blair, SH đến những phụ nữ yểu điệu, thích diện váy ngắn và đi shopping với dòng xe ga cốp to, tiện lợi như LEAD, SPACY.

Thứ ba, phải đề ra chiến lược doanh nghiệp vì đó là con đường để thực hiện mục tiêu trong một thời gian nhất định.

 Thứ tư, phải có mô hình kinh doanh hiệu quả. Người Mỹ có câu “Người giỏi là người tổ chức, không phải người làm”. Câu chuyện sau về hãng máy bay Boieng vẫn luôn là câu chuyện kinh doanh kinh điển của thế giới. Boieng bán máy bay cho toàn cầu nhưng Boieng hầu như không sản xuất bất cứ một phụ tùng, chi tiết nào. Một số linh kiện lấy từ các công ty của Nga, ghế ngồi nhập từ Đức, và các bộ phận khác nhập từ các nước châu Âu. Nhiệm vụ của Boieng là lắp ráp, phân phối và thu siêu lợi nhuận. Có một câu nói vui: “Công ty Boieng rất bé nhưng lại làm được máy bay rất to, luận nhuận rất lớn”.

Tổ chức doanh nghiệp sao cho khoa học, hợp lý, hiệu quả, sáng tạo, uyển chuyển và tinh vi cũng là một yếu tố quyết định sự thành công của doanh nghiệp.

Vậy làm sao để xác định được những mục tiêu, chiến lược, mô hình, tổ chức phù hợp với doanh nghiệp của mình. Điều đó phụ thuộc vào trình độ của nhà quản lý. Nhưng làm sao để nhà quản lý có trình độ như vậy? Câu trả lời là phải học. Vậy học ở đâu? Có hai cách: thứ nhất là tự học, tự đọc sách, tự chiêm nghiệm và điều đó sẽ ngốn không ít thời gian của bạn; thứ hai: đến lớp học, những giảng viên dày dặn kinh nghiệm sẽ chia sẻ và mách nước cho bạn.

Chọn cách nào là tùy ở bạn nhưng người khôn ngoan là người biết chọn cho mình con đường ngắn nhất để đi tới thành công nhanh nhất.

Thùy Dung - PTI